Σάββατο 9 Νοεμβρίου

Το Σάββατο 9 Νοεμβρίου (5-8 μ.μ.):

Microsoft Word - VALUE 6thPanel PSYCHOANALYSISOFFVALUE.docx

Advertisements

Σάββατο 2 Νοεμβρίου

Το Σάββατο 2 Νοεμβρίου (5-8 μ.μ.):

VALUE 5thPanel CVVALUE (1)

1)      Κεντρική αίθουσα (5-5.45 μ.μ.). Performance CV BLUES από το σύνολο Academia Calling (Ελεάνα Γιαλούρη, Δούκας Καπάνταης, Δημήτρης Καργιώτης, Απόστολος Λαμπρόπουλος, Ελένη Παπαγαρουφάλη, Ελπίδα Ρίκου, Έλενα Τζελέπη).

2)      Machine Room (6-7 μ.μ.). Ομιλία με τίτλο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ από την Ελένη Παπαγαρουφάλη.

3)      Machine Room (7-8 μ.μ.). Εικαστικό project «ZEI KAI ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ…» από τη Φανή Μπήτου.

4)      Machine Room (7-8 μ.μ.). Δρώμενο CHERRIES FALL WHERE TEXTS FAIL από τη Δέσποινα Μαράκη και τη Μαρία Σίδερη.

CV Blues παντού

CV Blues παντού

…My father, the first person in his family to go to college, tries to tell me my degree has value. “Our family came here with nothing,” he says of my great-grandparents, who fled Poland a century ago. “Do you know how incredible it is that you did this, how proud they would be?”

And my heart broke a little when he said that, because his illusion is so touching – so revealing of the values of his generation, and so alien to the experience of mine.

The Law is no less conceptual than Fine Art

Ξενοφών Καββαδίας – ΕικαστικόςGift10VynerSt.002

Eγκατάσταση   (mixed Media)

Διαστάσεις  μεταβλητές

2011-

 
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2011 ένα μη επανδρωμένο αεροπλάνο, ελεγχόμενο από τη CIA, σκότωσε τον Anwar al-Awalaki και τον Samir Khan στην Υεμένη. Και οι δύο ήταν Αμερικανοί πολίτες. Το κτύπημα αυτό ήταν η πρώτη εκτέλεση Αμερικανού υπηκόου από τις ΗΠΑ χωρίς δίκη από το 1975, όταν ο πρόεδρος Ford εξέδωσε την προεδρική διαταγή νο 11905 απαγορεύοντας τις εξωδικαστικές δολοφονίες. Δύο εβδομάδες μετά ο δεκαεξάχρονος γιος του  Anwar  al-Awalaki, ο Αbdulrahman al-Awlaki, πολίτης των ΗΠΑ που γεννήθηκε στο  Ντένβερ, δολοφονήθηκε με τον ίδιο τρόπο, επίσης στην Υεμένη. Ο Anwar al-Awalaki ήταν ένας Ισλαμιστής ο οποίος ανοικτά υποστήριζε την βία ως θρησκευτικό καθήκον ενάντια στην εξωτερική πολιτική και τους πολέμους των ΗΠΑ. Έχει υποστηριχθεί ότι με τα βιβλία του και τους λόγους του ενέπνευσε πολίτες των ΗΠΑ και άλλων χωρών να ενταχθούν στο βίαιο Ισλαμισμό και να εκτελέσουν τρομοκρατικά κτυπήματα. Παρότι η CIA ισχυρίστηκε ότι ο Anwar al-Awalaki ήταν μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης δεν είχε ποτέ επίσημα κατηγορηθεί από τις ΗΠΑ. Εκτελέστηκε κυρίως για τις ιδέες του και την επίδραση που είχε.

Από την πρώτη στιγμή που βρέθηκα στην Αγγλία το 2003 συνειδητοποίησα ότι αντιμετώπιζα μια ριζικά διαφορετική πραγματικότητα από αυτή στην οποία μεγάλωσα και εκπαιδεύτηκα στην Ελλάδα (γεννήθηκα το 1973 και πήγα σχολείο στις δεκαετίες 1980 -1990). Εξ αρχής αισθάνθηκα ότι πρόκειται για μια ιστορική περίοδο κατά την οποία κεκτημένα εκατονταετιών κατέρρεαν κάτω από την πίεση της παγκοσμιοποίησης, των γεγονότων της 11ης Σεπτεμβρίου και άλλων παραγόντων.

Από το 2000 και μετά, στο Ηνωμένο Βασίλειο ψηφίστηκε μια σειρά νόμων προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της τρομοκρατίας. Οι νόμοι αυτοί κατά κοινή ομολογία άλλαξαν κλίμα και δημοκρατικές παραδόσεις εκατοντάδων ετών. Το 2001 ψηφίστηκε νόμος που κατέστησε ποινικά κολάσιμη πράξη την κατοχή κειμένων που μπορεί να φανούν χρήσιμα σε πιθανές μελλοντικές τρομοκρατικές ενέργειες. Το 2006 ψηφίστηκε νόμος που θεσμοθέτησε ως αδίκημα την κατοχή και διακίνηση κειμένων που δοξάζουν εσκεμμένα ή μη την τρομοκρατία. Έκτοτε ένας μεγάλος αριθμός ατόμων, εκ των οποίων και ένας Έλληνας, έχουν βρεθεί στο εδώλιο κατηγορούμενοι για τέτοια κείμενα.

Το ενδεχόμενο να φυλακιστεί κανείς για ιδέες ή βιβλία όσο ακραία και αν είναι αυτά μου φάνηκε συγκλονιστικό (ήδη σήμερα δεν φαντάζει πλέον τόσο περίεργο, ενώ είναι σχεδόν βέβαιο ότι τέτοια ζητήματα θα συζητηθούν στην Ελλάδα εκτεταμένα στο κοντινό μέλλον). Αμέσως θεώρησα εξαιρετικά ενδιαφέρον το να καταγράψω και να αποτυπώσω την περίοδο αυτή ως κομμάτι τις δουλειάς μου. Για τον λόγο αυτό παρακολούθησα τις νομικές υποθέσεις, δημιούργησα ένα εκτεταμένο αρχείο με αυτές και εντόπισα τα κείμενα για τα οποία άνθρωποι δικάστηκαν και καταδικάστηκαν. Τα κείμενα αυτά στην πλειοψηφία τους είναι διαθέσιμα στο Internet. Συνειδητοποιώντας ότι είναι δυνατό να συλλέξω τα περισσότερα από αυτά άρχισα να επεξεργάζομαι την ιδέα να τα εκθέσω ως τεκμήρια της εποχής που ζούμε και των εξελίξεων σε θέματα πολιτικών δικαιωμάτων.

Το προφανές πρόβλημα σε μια τέτοια απόπειρα ήταν και είναι ότι συλλέγοντας τα κείμενα αυτά είναι δυνατό να βρεθεί κανείς εύκολα στην θέση του κατηγορουμένου. Για τον λόγω αυτό από την πρώτη στιγμή ακολούθησα την οδό της μέγιστης δυνατής διαφάνειας. Με εκτενείς επιστολές γνωστοποίησα τη δουλειά μου στις διωκτικές και δικαστικές αρχές. Στην συνέχεια άρχισα να πλέκω ένα δίκτυο υποστήριξης το οποίο θα έδινε βάρος στο project ώστε να καταστεί εφικτό. Για το λόγο αυτό ήρθα σε επαφή με οργανώσεις υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων, διακεκριμένους δικηγόρους πολιτικούς και δικαστικούς. Η ανταπόκριση τους ήταν άμεση και σημαντική για την εξέλιξη του έργου.

Στην προσπάθεια μου να παρουσιάσω τα “παράνομα” αυτά κείμενα στη Βρετανία του εικοστού πρώτου αιώνα συνειδητοποίησα ότι είναι πολύ πιο πιθανό να πετύχω το στόχο μου και να αποφύγω προβλήματα αν τα παρουσίαζα όσο το δυνατό σφαιρικά, αποστασιοποιημένα και έξω από το πλαίσιο μέσα στο οποίο γράφτηκαν, πάντα όμως με σεβασμό, αίσθηση ποιότητας και ευθύνης. Η βασική σκέψη ήταν να ανιχνεύσω την πιθανότητα να εκθέσω τα κείμενα αυτά αυξάνοντας την αξία τους (για την κοινωνία της Βρετανίας) από όργανα προπαγάνδας υπέρ της πολιτικής βίας σε έργα τέχνης και αποτέλεσμα συστηματικής έρευνας. Για το λόγω αυτό αποφάσισα να τα παρουσιάσω μέσα σε μια γκαλερί, σε απόλυτα ελεγχόμενες συνθήκες. Τα κείμενα ήταν όλα ομοιόμορφα με σταθερό μέγεθος (Α4), εξαιρετικής ποιότητας χαρτί, κατάλευκα, χειροποίητα. και πανόδετα. Θεώρησα ακόμη σκόπιμο να συνοδέψω τα κείμενα αυτά και με άλλα αντίστοιχου περιεχομένου από διαφορετικές εποχές και ιδεολογίες. Έτσι, τα αρχικά κείμενα τα οποία ήταν στην συντριπτική τους πλειοψηφία ισλαμικά, συνοδεύονται με αντίστοιχα χριστιανικά, σιωνιστικά, ακροαριστερά, ακροδεξιά , έγγραφα της CIA και των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, του IRA και άλλα. Τα βιβλία τοποθετήθηκαν πάνω σε λευκά, ειδικά σχεδιασμένα για την περίσταση, τραπέζια.

Στους τοίχους της γκαλερί αναρτήθηκε μια σειρά έργων που είχαν ως αφορμή το παράδοξο της “πολιτικής” τέχνης, της αξίας και της αισθητικής, στα όρια του νόμου, σε μια εμπορική γκαλερί. Πρόκειται για μια σειρά από τελάρα (90cm x 60cm με βάθος 5cm) με σκληρή πρόσθια επιφάνεια τα οποία έχουν καλυφθεί με εξαιρετικής ποιότητας λινό μουσαμά. Τα τελάρα αυτά προετοιμάστηκαν σχολαστικά με παραδοσιακές τεχνικές ώστε μέρος της πρόσθιας επιφανείας να έχει την εξαιρετικά λαμπερή και πλούσια επιφάνεια του gesso. Μέρος της περιφέρειας του τελάρου έχει αφεθεί ακάλυπτο αναδεικνύοντας τα υλικά και το λινό. Πάνω στην προετοιμασμένη επιφάνεια έχουν μεταφερθεί εικόνες και κείμενα από μια σειρά απόρρητων εγγράφων της βρετανικής κυβέρνησης που έχουν διαρρεύσει στο διαδίκτυο (ας σημειωθεί ότι αυτό έγινε αρκετά χρόνια πριν το Wikileaks πάρει την δημοσιότητα που έχει σήμερα). Τα κείμενα αυτά, τα οποία είναι παράνομο να εκτίθενται δημόσια στο Ηνωμένο Βασίλειο, καλύφθηκαν με τα γράμματα που αντάλλαξα προκειμένου να εκθέσω τα έγγραφα αυτά (ζήτησα και πήρα άδεια από την επιτροπή που συμβουλεύει τα ΜΜΕ σε θέματα εθνικής ασφαλείας, ονόματι Press and Broadcast advisory committee “DA notice”). Έτσι δημιουργήθηκε ένα παλίμψηστο που κρύβει και αποκαλύπτει ταυτόχρονα την ιστορία και τη πορεία του έργου. Αξίζει, πιστεύω, να σημειωθεί ότι ήταν η πρώτη φορά που παρουσιάζονταν δημόσια αρκετά από τα κείμενα και η διαρροή τους στο διαδίκτυο ακόμη δεν έχει καλυφθεί από τα ΜΜΕ της Βρετανίας.

Κάποια από τα κείμενα που συνέλεξα ήταν απολύτως αδύνατο να εκτεθούν ανοικτά στο κοινό στη Βρετανία. Τα κείμενα αυτά στερεώθηκαν με ατσάλινα πλαίσια στους τοίχους της γκαλερί ώστε να μην είναι δυνατό να διαβαστούν ή να μετακινηθούν. Από τη στιγμή που τα κείμενα αυτά δεν είναι δυνατό να υπάρξουν εκτός της γκαλερί και των συγκεκριμένων συνθηκών που δημιουργήθηκαν για την έκθεση τους, ανά εβδομάδα καταστρεφόταν ένα από αυτά και οι στάχτες του εκτίθενται σε βάζα του “Veronese” που ζήτησα να κατασκευαστούν για την περίπτωση στο Mουράνο της Βενετίας. Ας υπενθυμίσω ότι ο Veronese το 1573  είχε κατηγορηθεί και δικαστεί από την Ιερά Εξέταση για βλασφημία. Κατά την απολογία του δήλωσε ότι οι ζωγράφοι, κάποιες φορές αξιώνουν ελευθερίες όπως οι τρελοί και οι ποιητές.

Συνολικά ο τρόπος που παρουσιάζονται τα κείμενα έρχεται σε απόλυτη αντίθεση με τους συνήθεις τρόπους που παρουσιάζονται και διαβάζονται. Δεν πρόκειται για τη περίπτωση κατά την οποία κάποιος νεαρός Μουσουλμάνος τα διαβάζει μόνος, μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή του με τον φόβο της σύλληψης. Ομοίως δεν είναι η περίπτωση όπου τα κείμενα προωθούνται με πίεση, μέσα σε κλειστές ομάδες και σέκτες ή διαπομπεύονται σε τηλεοπτικές εκπομπές από πληρωμένους απολογητές της εξωτερικής πολιτικής τις Βρετανίας. Στο χώρο της γκαλερί, με νηφαλιότητα και σεβασμό ο θεατής καλείται να τοποθετηθεί απέναντι στα κείμενα, να αναλογιστεί τις συνθήκες που γράφτηκαν, τη σημερινή συγκυρία και το μέλλον.

Σε γενικές γραμμές παραδοσιακοί τρόποι εικαστικής έκφρασης, αισθητικών και ηθικών αξιολογήσεων, σε συνδυασμό με αναφορές στην ιστορία της τέχνης χρησιμοποιούνται όχι ως αυταξία, αλλά ως μέσο προκειμένου να δούμε και να συνειδητοποιήσουμε αυτά που μέχρι τώρα είναι αδύνατο (ιδιαίτερα στη Βρετανία) κάτω από την συντριπτική πίεση του πολέμου, τις βίας, της τρομοκρατίας, και της πόλωσης που άλλαξαν τη ζωή μας στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα. Όπως αναφέρει ο Jacques Rancière, ένας από τους ρόλους της τέχνης είναι να ανιχνεύει τι μπορεί να ειδωθεί, να λεχθεί και να γίνει αντιληπτό στην παρούσα συγκυρία. Με το συγκεκριμένο project η τέχνη και οι αξίες της χρησιμοποιούνται ως μοχλός προκειμένου να ερευνηθεί η συγκυρία. Πιθανώς αυτό να βοηθήσει στο να ανοίξει ο δρόμος για τη διεκδίκηση κάποιων από όσα χάθηκαν μέσα σε μια δεκαετία πολέμων, βίας, πόλωσης και τρομοκρατίας.

Το επόμενο βήμα είναι να δημιουργήσω μια εκτεταμένη συλλογή απαγορευμένων κειμένων που θα εκτίθεται από χώρα σε χώρα. Το γεγονός ότι το project έχει ήδη εκτεθεί στη Βρετανία θα βοηθήσει ώστε να καταστεί δύσκολο στις διωκτικές αρχές άλλων χωρών να το αρνηθούν ως έργο τέχνης και να μειώσουν τη σημασία του. Στην τελική του μορφή το project φιλοδοξεί να αποτελέσει μια κινητή βιβλιοθήκη που θα περιέχει τα βιβλία που απαγορεύονται από χώρες που έχουν ανάλογη νομοθεσία. Η βιβλιοθήκη αυτή θα ταξιδεύει στις χώρες που απαγορεύουν βιβλία, ως έργο τέχνης με σκοπό την έναρξη διαλόγου πάνω στη λογοκρισία και την κατάσταση στην κάθε χώρα. ‘Οπως δήλωσα σε συνέντευξή μου στην εφημερίδα Guardian  με το έργο αυτό φιλοδοξώ να σκιαγραφήσω τους δαίμονες και τους φόβους των κοινωνιών και των χωρών εκείνων που ποινικοποιούν τη σκέψη και τον γραπτό και μη λόγο.

Gift10VynerSt.005 (1)

Η μόνη αξία, Κ. Καστοριάδης

[….]
Δηλ.αυτή τη στιγμή ζούμε σε μια κοινωνία μες στην οποία ο καθένας προσπαθεί να φάει όσον το δυνατόν περισσότερο -με την γενικότατη έννοια του όρου- είτε καπιταλιστής είναι,είτε απλώς μισθωτός ‘ να μου αγοράσει ένα καλύτερο αυτοκίνητο ή κ.τ.λ.,να πάει διακοπές αν θέλει,και αδιαφορεί για όλα τα άλλα.
Η μόνη αξία που υπάρχει,είναι η ανάπτυξη της παραγωγής και της οικονομίας.
Αυτή η αφηρημένη φράση,συγκεκριμένα μεταφράζεται :
κάντε ο καθένας όσο μπορείτε περισσότερα λεφτά,αρκεί να μην παραβιάζετε,δήθεν,τους νόμους…
Εντάξει…κάντε όσο το δυνατόν περισσότερο λεφτά,αρκεί να μην παραβιάζετε τους νόμους..
Όχι διότι η μη παραβίαση των νόμων είναι ηθικό πρόσταγμα,αλλά διότι υπάρχουνε οι νόμοι.
– Ε,κι αν μπορώ να τους παραβιάσω και να κάνω λεφτά ;
– Εντάξει,αν τους παραβιάσεις θα σε βάλουνε φυλακή.
– Ε,και ποιος θα με βάλει φυλακή ;
– Ο δικαστής
– Μα ο δικαστής κι ο ίδιος θέλει να κάνει λεφτά.
– Ναι,υπάρχει ο Άρειο Πάγος.
– Και γιατί οι Αρειοπαγίτες δεν θέλουν να κάνουν λεφτά,γιατί οι χωροφύλακες δεν θέλουν να κάνουν λεφτά,γιατί δεν μπορώ να διαφθείρω τον καθένα δηλ.; εν ονόματι τοίνος;
Γιατί οι άνθρωποι οι οποίοι εργάζονται ,ας πούμε,πρέπει να εργάζονται ευσυνείδητα;
– Διότι αν δεν εργάζονται ευσυνείδητα ,θα τους διώξουμε.
– Εντάξει.

Δηλαδή ο μόνος φραγμός,στο να προσπαθεί να κάνει ο καθένας ,ό,τι του κατεβαίνει,κι ό,τι θέλει και να πλουτίζει όσο το δυνατόν περισσότερο,είναι η απειλή της ποινικής κύρωσης.

Συνεπώς αυτό που θέλω να πω-για να μαζέψουμε λίγο την κουβέντα- ,ο καπιταλισμός αναπτύχθηκε και μπόρεσε να κάνει αυτά τα οποία έκανε(βάσει πολλών στοιχείων),αλλά ένα απ’ αυτά τα στοιχεία,μια απ’αυτές τις προυποθέσεις-δύο μάλλον-ήταν :
1ον. ότι υπήρχαν φυσικά αποθέματα τεράστια,όχι με την έννοια ότι επειδή υπήρχαν μεταλλεία στο Λαύριο,απλώς επειδή υπήρχε οξυγόνο στην ατμόσφαιρα,έτσι.
δηλ.υπήρχαν αποθέματα τα οποία δημιουργήθηκαν πάνω στην ύλη, μέσα σε 4δισεκατομμιύρια χρόνια βιολογικής εξέλιξης.
Τα 90% της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων,…,
έθετε ως προϋπόθεση ότι μέσα σε 100 χρόνια φάγαμε το 1/3 ; το 1/4 ;το 1/2;δεν ξέρω …, από τα εκμεταλλευσιμα αυτά φυσικά πράματα
η 2η προϋπόθεση του καπιταλισμού,ήτανε ότι οι προηγούμενες κοινωνίες ,είχαν δημιουργήσει ανθρωπολογικούς τύπους, τύπους ανθρώπων , με ψυχικά κίνητρα ,με αξίες κ.τ.λ. ,οι οποίες επέτρεψαν στο σύστημα να λειτουργεί.
Τέτοιοι τύποι ήτανε παραδείγματος χάριν ο εργάτης,ο οποίος είναι ευσυνείδητος εργάτης και ο οποίος όταν ,ξέρω ‘γω, σου επισκευάζει το αυτοκίνητο σκέφτεται ότι αν δεν το επισκευάσει σωστά,εσύ μπορεί να σκοτωθείς στο δρόμο,ή όταν το κατασκευάζει …,το ίδιο για τον δικαστή (που λέγαμε) ,το ίδιο για τον εκπαιδευτικό,το ίδιο για τον δημόσιο υπάλληλο,το ίδιο ακόμα για τον επιχειρηματία.
Ε,αυτοί οι τύποι είναι κατάλοιπα ή κληρονομιές προηγουμένων κοινωνιών ,δεν τους δημιουργεί το σημερινό σύστημα κι ολοένα και περισσότερο εξαφανίζονται……………..

[…]
απομαγνητοφώνηση από 

Ιστορίες για την αξία στην οικονομική και φιλοσοφική σκέψη _19.10.2013

Αξία/Οικονομία/Φιλοσοφία

workshop Αξία Ι Value
Σάββατο 19.10.2013

απόστολος λαμπρόπουλος Ι συντονισμός
νικόλας θεοχαράκης – πολιτική οικονομία
σπύρος τέγος – νεότερη ευρωπαική ιστορία
ηώ χαβιαρά Ι εικαστικό project
βίβιαν εμμανουηλίδου Ι εικαστικό project

κινηματογράφηση-μοντάζ: σοφία χρυσαφοπούλου

@ machine room
πρώην Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών
Agora 4th Athens Biennale

Αναζητώντας την αξία στην οικονομία και στη φιλοσοφία _ 19.10.2013

DSCF1553

Το Σάββατο 19 Οκτωβρίου το workshop Αξία φιλοξένησε τον Νικόλα Θεοχαράκη, καθηγητή πολιτικής οικονομίας και ιστορίας της οικονομικής σκέψης και τον Σπύρο Τέγο, λέκτορα της νεότερης ευρωπαϊκής φιλοσοφίας, οι οποίοι προσέγγισαν το θέμα της αξίας συνδυάζοντας, ακριβώς, τη σκοπιά της οικονομίας με αυτή της φιλοσοφίας.  

Πιο συγκεκριμένα, ο Νικόλας Θεοχαράκης επιχείρησε μια ιστορική αναδρομή στην εξέλιξη της οικονομικής σκέψης. Με αρχή τα Ηθικά Νικομάχεια και τα Πολιτικά του Αριστοτέλη, υπέδειξε ως βασικούς σταθμούς της ιστορίας αυτής, τους σχολαστικούς, τους μερκαντιλιστές, τη σχολή του φυσικού δικαίου, την εργασιακή θεωρία της αξίας σύμφωνα με τον Μαρξ. Αναφέρθηκε επίσης στη νεοκλασική ορθοδοξία, αλλά και στα προτάγματα της σύγχρονης επιστήμης της οικονομίας, ακόμα και στην ύπαρξη της « νευρο-οικονομίας». Ο κύριος Θεοχαράκης σχολίασε κάθε σταθμό μην παραλείποντας να αναφέρει το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε κάθε θεωρία κι έτσι κατόρθωσε πολύ σύντομα και με μεγάλη ευκρίνεια να εισαγάγει το ακροατήριο στην επιστήμη της πολιτικής οικονομίας, που αναλαμβάνει να εξηγήσει τις οικονομικές εξελίξεις της εκάστοτε περιόδου.

DSCF1558

Στην συνέχεια, ο Σπύρος Τέγος, αναφέρθηκε στη  θεωρία του Adam Smith, δίνοντας έμφαση στην έννοια της «χρησιμότητας» και αναπτύσσοντας  τη μεταφορά του «αόρατου χεριού». Ο ομιλητής πραγματεύτηκε σημαντικά ερωτήματα όπως:  γιατί κανείς επιδιώκει να συσσωρεύει κέρδος και πώς αυτό «ωφελεί» την κοινωνία∙ πώς φετιχοποιείται το  κέρδος και πώς η αξία των ατόμων μετράται με βάση την καλλιέργεια μέσα στην ιστορία (Γαλλία, Σκωτία)∙ τι τύπου άτομο πρέπει να έχουμε για μια αυτοοργανωμένη κοινωνία και πώς προκύπτει η ισορροπία ως απάντηση∙ το δίλημμα μεταξύ σχεδιασμένης και αυθόρμητης οικονομίας∙ ο χρόνος ως κύριος παράγων που ορίζει τις εργασιακές σχέσεις και την αξία στις οικονομικές συναλλαγές.

Η συνάντηση αυτή πρόσφερε πολλά ερεθίσματα για προβληματισμό και κριτική σε φαινόμενα που παρατηρούμε καθημερινά και συχνά παίρνουμε ως δεδομένα ή δεν μπορούμε καν να εξηγήσουμε. ‘Οσα ακούσαμε είναι οι βασικές γνώσεις που αποκτά ένας φοιτητής της επιστήμης της οικονομίας από πολύ νωρίς και αναρωτιέται κανείς αν θα έπρεπε όλοι μας να είμαστε εξοικειωμένοι με τέτοια ζητήματα και όρους που υπάρχουν παντού γύρω μας και μας επηρεάζουν, συχνά άμεσα. Η οικονομία για τους περισσότερους από εμάς είναι μια ακόμα επιστήμη και συχνά το βρίσκουν μάταιο ή και υπερβολικά δύσκολο και περίπλοκο να ασχοληθούν με αυτήν. Ωστόσο, όπως μας υπέδειξαν και οι ομιλητές πολλοί από τους κανόνες, ηθικούς ή και πρακτικούς, που διέπουν τη ζωή μας συχνά προέρχονται από την οικονομική θεωρία και τον τρόπο που αυτή έχει διαμορφωθεί ανά τους αιώνες  και ο μόνος τρόπος για να τους κατανοήσουμε και πιθανώς να τους αλλάξουμε είναι με το να μάθουμε κάποια βασικά πράγματα για αυτό το δύσκολο και περίπλοκο αντικείμενο που αβίαστα έχουμε αναθέσει σε «πεφωτισμένους» ειδικούς και που εν τέλει εξουσιάζει την ζωή μας.

 

Κλείνοντας τη συνάντηση, παρουσιάστηκαν δύο εικαστικά projects:

Η Βίβιαν Εμμανουηλίδου παρουσίασε το project:  «3ης Σεπτεμβρίου» στο οποίο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα υπαίθριο μουσείο μέσω αφισοκόλλησης στην ομώνυμης οδού στο κέντρο της Αθήνας. Στις αφίσες αναγράφονται άρθρα του Συντάγματος τα οποία αμφισβητούν την εγκυρότητα νόμων που ψηφίστηκαν υπό καθεστώς Μνημονίου. Το project ασκεί κριτική τόσο στην πολιτεία, η οποία απαξιώνει το Σύνταγμα με τη νομοθετική της πρακτική , όσο και στους πολίτες οι οποίοι ενώ «δικαιούνται και υποχρεούνται» να υπερασπίζονται το Σύνταγμα δεν φαίνεται να αναλαμβάνουν πολλές τέτοιες πρωτοβουλίες.

Η Ηώ Χαβιαρά, με ανάλογη κριτική στάση απέναντι στην οικονομική και κοινωνική επικαιρότητα, μας παρουσίασε «το τάξιμο»: παραδοσιακά κατασκευασμένα τάματα όπου αναγράφονται λέξεις όπως «σπρεντς», «χρέος» κλπ. συνδυάζονται με ένα ηχητικό ντοκουμέντο όπου «συρράπτονται» ρήσεις του υπουργού οικονομικών της Ελλάδας.  Αυτό το εν εξελίξει εικαστικό  project σχολιάζει την ανορθολογικότητα των όρων και των διαδικασιών που διέπουν την οικονομία και ως εκ τούτου την ζωή μας σήμερα.
DSCF1595

Οι δύο καλλιτέχνιδες  μας έκαναν να δούμε την κοινωνική κατάσταση που βιώνουμε αυτήν τη στιγμή μέσα από το δικό τους δημιουργικό πρίσμα ενώ ταυτόχρονα με το έργο τους γέννησαν απορίες σχετικά με τον ρόλο της τέχνης σε μια κοινωνία που πλήττεται σε οικονομικό και σε ανθρωπιστικό επίπεδο. Μας υπενθυμίζουν, έτσι, γνωστά ερωτήματα σχετικά με τον σκοπό της τέχνης, αν δηλαδή οφείλει να «διασκεδάζει» ή  να στέκεται απέναντι στα κακώς κείμενα κάθε εποχής και να ασκεί δριμεία κριτική στην επικαιρότητα.

‘Αλκηστις Κοντοπούλου